USTAWA
z dnia 2 marca 2000 r.
o ochronie
niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez
produkt niebezpieczny.1)
(Dz. U. z dnia 31 marca 2000
r.)
Rozdział 1
Umowy zawierane poza lokalem
przedsiębiorstwa
Art. 1. 1. Przedsiębiorca, który proponuje
konsumentowi zawarcie umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, okazuje przed
zawarciem umowy dokument potwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej
oraz dokument tożsamości. W razie zawierania umów w imieniu przedsiębiorcy
zawierający umowę okazuje ponadto dokument potwierdzający swoje
umocowanie.
2. Przez lokal przedsiębiorstwa rozumie się miejsce przeznaczone
do obsługiwania publiczności i oznaczone zgodnie z przepisami o działalności
gospodarczej.
3. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także do umowy
zawartej w wyniku zorganizowanego poza lokalem przedsiębiorstwa zbierania ofert
konsumentów w czasie odwiedzin przedsiębiorcy lub osoby działającej w jego
imieniu w miejscu pracy konsumenta, w jego mieszkaniu albo w innym miejscu jego
prywatnego pobytu.
Art. 2. 1. (1) Konsument, który zawarł umowę poza
lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając
stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Do
zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego
upływem.
2. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno
odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne).
3. (2) W razie
odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest
zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w
stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego
zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie
czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od
nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.
Art. 3. 1. Kto
zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien przed jej
zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w
terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wręczyć wzór oświadczenia o
odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem
zamieszkania (siedziby); obowiązany jest także wręczyć konsumentowi pisemne
potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające jej datę i rodzaj oraz przedmiot
świadczenia i cenę.
2. Konsument, na żądanie przedsiębiorcy, poświadcza na
piśmie, że został poinformowany o prawie odstąpienia i że otrzymał wzór
oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Art. 4. Jeżeli konsument nie został
poinformowany na piśmie o prawie odstąpienia od umowy, bieg terminu, o którym
mowa w art. 2 ust. 1, nie rozpoczyna się. W takim wypadku konsument może
odstąpić od umowy w terminie dziesięciu dni od uzyskania informacji o prawie
odstąpienia. Konsument nie może jednak z tego powodu odstąpić od umowy po
upływie trzech miesięcy od jej wykonania.
Art. 5. Przepisów o umowach
zawieranych z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa nie stosuje się do
umów:
1) o charakterze ciągłym lub okresowym, zawieranych na podstawie oferty
sprzedaży lub przez odwołanie się do ogłoszeń, reklam, cenników i innych
informacji skierowanych do ogółu albo do poszczególnych osób, jeżeli konsument
mógł uprzednio zapoznać się z treścią otrzymanej oferty lub informacji pod
nieobecność drugiej strony umowy, a zarazem w tej ofercie lub informacji, jak i
w umowie zastrzeżono prawo konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie
dziesięciu dni od dnia jej zawarcia,
2) sprzedaży artykułów spożywczych
dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do miejsca zamieszkania
konsumenta,
3) powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia
codziennego, o wartości przedmiotu umowy do równowartości 10 EURO,
4) o prace
budowlane,
5) dotyczących nieruchomości, z wyłączeniem usług
remontowych,
6) ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach
emerytalnych, oraz reasekuracji,
7) dotyczących papierów wartościowych oraz
jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych i inwestycyjnych (usługi
inwestycyjne).
Rozdział 2
Umowy zawierane na
odległość
Art. 6. 1. (3) Umowy zawierane z konsumentem bez
jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się
na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza
zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci
drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem
zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu,
radia, telewizji, automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu,
wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej
w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą
elektroniczną (Dz. U. 144, poz. 1204), są umowami na odległość, jeżeli
kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował
swoją działalność.
2. Propozycja zawarcia umowy w postaci oferty, zaproszenia
do składania ofert lub zamówień albo do podjęcia rokowań powinna jednoznacznie i
w sposób zrozumiały informować o zamiarze zawarcia umowy przez tego, kto ją
składa.
3. (4) Posłużenie się telefonem, wizjofonem, telefaksem, pocztą
elektroniczną, automatycznym urządzeniem wywołującym lub innym środkiem
komunikacji elektronicznej w celu złożenia propozycji zawarcia umowy może
nastąpić wyłącznie za uprzednią zgodą konsumenta.
Art. 7. 1. (5)
Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania
przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni,
ustalonym w sposób określony w art. 10 ust. 1. Do zachowania tego terminu
wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.
2. Nie jest dopuszczalne
zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy
(odstępne).
3. (6) W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za
niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony
świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była
konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie,
nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał
jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania
przedpłaty.
Art. 8. 1. Umowa o świadczenie ciągłe lub okresowe może być
zawarta na czas oznaczony albo nieoznaczony.
2. Umowę zawartą na czas dłuższy
niż rok poczytuje się po upływie tego terminu za zawartą na czas
nieoznaczony.
3. Jeżeli czas trwania umowy nie jest oznaczony, każda ze stron
może ją wypowiedzieć bez wskazania przyczyn, z zachowaniem terminu miesięcznego,
chyba że strony zastrzegły krótszy termin wypowiedzenia.
Art. 9. 1.
Konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na
odległość, najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, o:
1)
imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy oraz
organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także
numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany,
2) istotnych
właściwościach świadczenia i jego przedmiotu,
3) cenie lub wynagrodzeniu
obejmujących wszystkie ich składniki, a w szczególności cła i podatki,
4)
zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia,
5) kosztach oraz terminie i sposobie
dostawy,
6) prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, ze
wskazaniem wyjątków, o których mowa w art. 10 ust. 3,
7) kosztach
wynikających z korzystania ze środków porozumiewania się na odległość, jeżeli są
one skalkulowane inaczej niż wedle normalnej taryfy,
8) terminie, w jakim
oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu mają charakter wiążący,
9)
minimalnym okresie, na jaki ma być zawarta umowa o świadczenia ciągłe lub
okresowe,
10) miejscu i sposobie składania reklamacji,
11) prawie
wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3.
2. Informacje, o których
mowa w ust. 1, powinny być sformułowane jednoznacznie, w sposób zrozumiały i
łatwy do odczytania.
3. Przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia
konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w
momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia.
4. Obowiązek określony w ust. 3
nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same są spełniane przy użyciu środków
porozumiewania się na odległość i za które rachunek wystawia osoba fizyczna lub
prawna, która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej jeden
środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy
(operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których
mowa w ust. 1 pkt 1.
Art. 10. 1. Termin dziesięciodniowy, w którym
konsument może odstąpić od umowy, liczy się od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa
dotyczy świadczenia usługi - od dnia jej zawarcia.
2. W razie braku
potwierdzenia informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1, termin, w którym
konsument może odstąpić od umowy, wynosi trzy miesiące i liczy się od dnia
wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi - od dnia jej zawarcia.
Jeżeli jednak konsument po rozpoczęciu biegu tego terminu otrzyma potwierdzenie,
termin ulega skróceniu do dziesięciu dni od tej daty.
3. Jeżeli strony nie
umówiły się inaczej, prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie
przysługuje konsumentowi w wypadkach:
1) świadczenia usług rozpoczętego, za
zgodą konsumenta, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1,
2)
dotyczących nagrań audialnych i wizualnych oraz zapisanych na nośnikach
programów komputerowych po usunięciu przez konsumenta ich oryginalnego
opakowania,
3) umów dotyczących świadczeń, za które cena lub wynagrodzenie
zależy wyłącznie od ruchu cen na rynku finansowym,
4) świadczeń o
właściwościach określonych przez konsumenta w złożonym przez niego zamówieniu
lub ściśle związanych z jego osobą,
5) świadczeń, które z uwagi na ich
charakter nie mogą zostać zwrócone lub których przedmiot ulega szybkiemu
zepsuciu,
6) dostarczania prasy,
7) (7) usług w zakresie gier i zakładów
wzajemnych.
Art. 11. 1. Umowa nie może nakładać na konsumenta obowiązku
zapłaty ceny lub wynagrodzenia przed otrzymaniem świadczenia.
2. Umowa
powinna określać miejsce i sposób składania reklamacji, nie powodujące
nadmiernych trudności lub kosztów po stronie konsumenta.
Art. 12. 1.
Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, przedsiębiorca powinien wykonać umowę
zawartą na odległość najpóźniej w terminie trzydziestu dni po złożeniu przez
konsumenta oświadczenia woli o zawarciu umowy.
2. Jeżeli przedsiębiorca nie
może spełnić świadczenia z tego powodu, że przedmiot świadczenia nie jest
dostępny, powinien niezwłocznie, najpóźniej jednak w terminie trzydziestu dni od
zawarcia umowy, zawiadomić o tym konsumenta i zwrócić całą otrzymaną od niego
sumę pieniężną.
3. W wypadku gdy przedsiębiorca nie może wykonać zobowiązania
z powodu choćby przejściowej niemożności spełnienia świadczenia o właściwościach
zamówionych przez konsumenta, przedsiębiorca może, jeżeli zawarto takie
zastrzeżenie w umowie, zwolnić się z zobowiązania przez spełnienie świadczenia
zastępczego, odpowiadającego tej samej jakości i przeznaczeniu oraz za tę samą
cenę lub wynagrodzenie, informując zarazem konsumenta na piśmie o jego prawie
nieprzyjęcia tego świadczenia i odstąpienia od umowy, ze zwrotem rzeczy na koszt
przedsiębiorcy.
4. W wypadku, o którym mowa w ust. 3, konsument ma prawo
odstąpić od umowy w sposób i na zasadach określonych w art. 7. Zwrot rzeczy
następuje w takim wypadku na koszt przedsiębiorcy.
Art. 13. 1. W wypadku
odstąpienia od umowy przez konsumenta przedsiębiorca ma obowiązek poświadczyć na
piśmie zwrot świadczenia.
2. Jeżeli świadczenie konsumenta ma być spełnione z
wykorzystaniem kredytu lub pożyczki udzielonych przez przedsiębiorcę albo gdy
umowa przewidywała wykorzystanie kredytu udzielonego na podstawie porozumienia
kredytodawcy z przedsiębiorcą, odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest
skuteczne także wobec umowy kredytu lub pożyczki zawartej przez
konsumenta.
Art. 14. Konsument może żądać unieważnienia, na koszt
przedsiębiorcy, zapłaty dokonanej kartą płatniczą w razie niewłaściwego
wykorzystania tej karty w wykonaniu umowy zawartej na odległość. Nie uchyla to
obowiązku naprawienia konsumentowi poniesionej przez niego szkody.
Art.
15. Spełnienie świadczenia niezamówionego przez konsumenta następuje na ryzyko
przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań.
Art. 16.
1. Przepisów o umowach zawieranych na odległość nie stosuje się do umów:
1) z
wykorzystaniem automatów sprzedających,
2) z wykorzystaniem innych automatów
umieszczonych w miejscach prowadzenia handlu,
3) dotyczących inwestycji
kapitałowych,
4) ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach
emerytalnych, oraz reasekuracji,
5) związanych z wykonywaniem czynności
bankowych oraz takichże czynności dokonywanych przez spółdzielcze kasy
oszczędnościowo-kredytowe,
6) rent,
7) dotyczących terminowych operacji
finansowych i opcji,
8) zawartych z operatorami telekomunikacji przy
wykorzystaniu publicznych automatów telefonicznych,
9) dotyczących
nieruchomości, z wyjątkiem najmu,
10) sprzedaży z licytacji.
2. (8)
Przepisów art. 7, 9 i art. 12 ust. 1 nie stosuje się do:
1) sprzedaży
artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do mieszkania lub
miejsca pracy konsumenta,
2) świadczenia, w ściśle oznaczonym okresie, usług
w zakresie zakwaterowania, transportu, rozrywek, gastronomii; w wypadku rozrywek
na świeżym powietrzu przedsiębiorca może zastrzec także wyłączenie obowiązku
zawiadomienia o niemożności spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.
2, jednak tylko we wskazanych w umowie okolicznościach.
Art. 17. Nie
można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art.
1-16, także w razie dokonania wyboru prawa obcego.
Rozdział
3
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 18. W ustawie z dnia 23
kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz.
252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr
30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr
3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991
r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr
27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z
1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43,
poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr
106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758 oraz z 1999 r. Nr 52, poz. 532) wprowadza się
następujące zmiany:
1) art. 384 otrzymuje brzmienie:
"Art. 384. § 1.
Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki
umów, wzory umów, regulaminy wiążą drugą stronę, jeżeli zostały jej doręczone
przy zawarciu umowy.
§ 2. W razie gdy posługiwanie się wzorcem jest w
stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte, wiąże on także wtedy, gdy druga
strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści. Nie dotyczy to jednak
umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie
zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.
§ 3. Za
konsumenta uważa się osobę, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu
bezpośrednio nie związanym z działalnością gospodarczą.";
2) po art. 384
dodaje się art. 3841 w brzmieniu:
"Art. 3841. Wzorzec wydany w czasie trwania
stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże drugą stronę, jeżeli zostały
zachowane wymagania określone w art. 384, a strona nie wypowiedziała umowy w
najbliższym terminie wypowiedzenia.";
3) art. 385 otrzymuje
brzmienie:
"Art. 385. § 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy
strony są związane umową.
§ 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany
jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się
na korzyść konsumenta.";
4) art. 3851 i art. 3852 otrzymują
brzmienie:
"Art. 3851. § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie
uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki
w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy
(niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających
główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały
sformułowane w sposób jednoznaczny.
§ 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z
§ 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
§
3. Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść
konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do
postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez
kontrahenta.
§ 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione
indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Art. 3852. Oceny
zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z
chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz
uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie
będące przedmiotem oceny.";
5) po art. 3852 dodaje się art. 3853 i 3854 w
brzmieniu:
"Art. 3853. W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi
postanowieniami umownymi są te, które w szczególności:
1) wyłączają lub
ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie,
2)
wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za
niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania,
3) wyłączają lub
istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością
drugiej strony,
4) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał
możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy,
5) zezwalają kontrahentowi
konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy
bez zgody konsumenta,
6) uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez
konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju,
7)
uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie
mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,
8)
uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli
kontrahenta konsumenta,
9) przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do
dokonywania wiążącej interpretacji umowy,
10) uprawniają kontrahenta
konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej
umowie,
11) przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do
stwierdzania zgodności świadczenia z umową,
12) wyłączają obowiązek zwrotu
konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub
części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,
13)
przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego
wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub
odstępują od umowy,
14) pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do
rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia,
15) zastrzegają
dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas
nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu
wypowiedzenia,
16) nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty
ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,
17)
nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy,
obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,
18)
stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile
konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego
oświadczenia,
19) przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta
jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech
świadczenia,
20) przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia
lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania
konsumentowi prawa odstąpienia od umowy,
21) uzależniają odpowiedzialność
kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem
których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje
swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez
konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności,
22) przewidują obowiązek
wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego
wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,
23) wyłączają jurysdykcję
sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego
lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez
sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.
Art. 3854. § 1. Umowa
między przedsiębiorcami stosującymi różne wzorce umów nie obejmuje tych
postanowień wzorców, które są ze sobą sprzeczne.
§ 2. Umowa nie jest zawarta,
gdy po otrzymaniu oferty strona niezwłocznie zawiadomi, że nie zamierza zawierać
umowy na warunkach przewidzianych w § 1.";
6) po tytule VI księgi trzeciej
dodaje się tytuł VI1 w brzmieniu:
"Tytuł VI1. Odpowiedzialność za szkodę
wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Art. 4491. § 1. Kto wytwarza w
zakresie swojej działalności gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny,
odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek przez ten produkt.
§ 2. Przez
produkt rozumie się rzecz ruchomą, choćby została ona połączona z inną rzeczą.
Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną.
§ 3.
Niebezpieczny jest produkt nie zapewniający bezpieczeństwa, jakiego można
oczekiwać, uwzględniając normalne użycie produktu. O tym, czy produkt jest
bezpieczny, decydują okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a
zwłaszcza sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje
o właściwościach produktu. Produkt nie może być uznany za nie zapewniający
bezpieczeństwa tylko dlatego, że później wprowadzono do obrotu podobny produkt
ulepszony.
Art. 4492. Producent odpowiada za szkodę na mieniu tylko wówczas,
gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona należy do rzeczy zwykle przeznaczanych do
osobistego użytku i w taki przede wszystkim sposób korzystał z niej
poszkodowany.
Art. 4493. § 1. Producent nie odpowiada za szkodę wyrządzoną
przez produkt niebezpieczny, jeżeli produktu nie wprowadził do obrotu albo gdy
wprowadzenie produktu do obrotu nastąpiło poza zakresem jego działalności
gospodarczej.
§ 2. Producent nie odpowiada również wtedy, gdy właściwości
niebezpieczne produktu ujawniły się po wprowadzeniu go do obrotu, chyba że
wynikały one z przyczyny tkwiącej poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on także
wtedy, gdy nie można było przewidzieć niebezpiecznych właściwości produktu,
uwzględniając stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu do obrotu,
albo gdy właściwości te wynikały z zastosowania przepisów prawa.
Art. 4494.
Domniemywa się, że produkt niebezpieczny, który spowodował szkodę, został
wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie działalności gospodarczej
producenta.
Art. 4495. § 1. Wytwórca materiału, surowca albo części składowej
produktu odpowiada tak jak producent, chyba że wyłączną przyczyną szkody była
wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki producenta.
§ 2. Kto przez
umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia
odróżniającego podaje się za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo
odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu
krajowego w zakresie swojej działalności gospodarczej (importer).
§ 3.
Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzających odpowiadają
solidarnie.
§ 4. Jeżeli nie wiadomo, kto jest producentem lub osobą określoną
w § 2, odpowiada ten, kto w zakresie swojej działalności gospodarczej zbył
produkt niebezpieczny, chyba że w ciągu miesiąca od daty zawiadomienia o
szkodzie wskaże poszkodowanemu osobę i adres producenta lub osoby określonej w §
2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego - osobę i adres
importera.
§ 5. Jeżeli zbywca produktu nie może wskazać producenta ani osób
określonych w § 4, zwalnia go od odpowiedzialności wskazanie osoby, od której
sam nabył produkt.
Art. 4496. Jeżeli za szkodę wyrządzoną przez produkt
niebezpieczny odpowiada także osoba trzecia, odpowiedzialność tej osoby i osób
wymienionych w artykułach poprzedzających jest solidarna. Przepisy art. 441 § 2
i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 4497. § 1. Odszkodowanie za szkodę na
mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzyści, jakie poszkodowany
mógłby osiągnąć w związku z jego używaniem.
§ 2. Odszkodowanie na podstawie
art. 4491 nie przysługuje, gdy szkoda na mieniu nie przekracza kwoty będącej
równowartością 500 EURO.
Art. 4498. Roszczenie o naprawienie szkody
wyrządzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu z upływem lat trzech
od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do
jej naprawienia. Jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat
dziesięciu od wprowadzenia produktu do obrotu.
Art. 4499. Odpowiedzialności
za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie można wyłączyć ani
ograniczyć.
Art. 44910. Przepisy o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną
przez produkt niebezpieczny nie wyłączają odpowiedzialności za szkody na
zasadach ogólnych, za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania
zobowiązania oraz odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady i gwarancji
jakości.
Art. 44911. Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć
odpowiedzialności określonej w przepisach niniejszego tytułu, także w razie
dokonania wyboru prawa obcego.";
7) po art. 555 dodaje się art. 5551 w
brzmieniu:
"Art. 5551. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi
szczegółowe warunki zawierania i wykonywania umów sprzedaży między
przedsiębiorcami a konsumentami, mając na uwadze ochronę interesów konsumentów
przed działaniami przedsiębiorców sprzecznymi z dobrymi obyczajami."
Art.
19. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.
U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr
39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz.
210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20,
poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4,
poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53,
poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22,
poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz.
509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr
73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr
75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr
133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r.
Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532 oraz z 2000 r. Nr
22, poz. 269) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 111 w § 1 w pkt 6
kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
"7) strona
wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone.";
2) w art. 4791 w §
2 w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w
brzmieniu:
"4) przeciwko przedsiębiorcom o uznanie postanowień umownych za
niedozwolone.";
3) po rozdziale 2 działu IVa tytułu VII księgi pierwszej
części pierwszej dodaje się rozdział 3 w brzmieniu:
"Rozdział
3
Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone
Art. 47936. Sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone należą do właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu
antymonopolowego.
Art. 47937. W sprawach rozpoznawanych według przepisów
niniejszego rozdziału art. 47912 i art. 47913 nie stosuje się.
Art. 47938.
Powództwo w sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału może
wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę
zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem.
Powództwo może wytoczyć także organizacja społeczna, do której zadań statutowych
należy ochrona interesów konsumentów, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów
oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Art. 47939. Z żądaniem
uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić również wtedy,
gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło
sześć miesięcy.
Art. 47940. Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu
powództwa, stosowania zaskarżonego postanowienia wzorca umownego nie ma wpływu
na bieg postępowania.
Art. 47941. W sprawach o uznanie postanowień wzorca
umowy za niedozwolone sąd nie może wydać wyroku tylko na podstawie uznania
powództwa. Niedopuszczalne jest też zawarcie ugody.
Art. 47942. § 1. W razie
uwzględnienia powództwa sąd w sentencji wyroku przytacza treść postanowień
wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich wykorzystywania.
§ 2. Od
wyroku sądu drugiej instancji przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.
Art.
47943. Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania
uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w
art. 47945 § 2.
Art. 47944. § 1. Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku
w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
§ 2. Koszty opublikowania wyroku, o
którym mowa w § 1, są zaliczane do kosztów procesu.
Art. 47945. § 1. Odpis
prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo sąd przesyła Prezesowi Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
§ 2. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów prowadzi, na podstawie wyroków, o których mowa w § 1, rejestr
postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone.
§ 3. Rejestr, o którym
mowa w § 2, jest jawny.
§ 4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,
wzór rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone."
Art.
20. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114,
z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i
Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23,
poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz.
324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr
86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz.
101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29, Nr 60, poz. 310 i Nr
95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr
98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 667, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz.
779, Nr 133, poz. 884 i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717 oraz z 1999
r. Nr 83, poz. 931 i Nr 101, poz. 1178) po art. 138 dodaje się art. 138a i art.
138b w brzmieniu:
"Art. 138a. § 1. Kto, zawierając umowę poza lokalem
przedsiębiorstwa, nie okazuje konsumentowi dokumentu potwierdzającego
prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokumentu tożsamości, podlega karze
grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto zawierając umowę w cudzym imieniu
poza lokalem przedsiębiorstwa, nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzającego
swoje umocowanie.
Art. 138b. § 1. Kto, będąc zobowiązany na mocy orzeczenia
sądu do zaniechania wykorzystywania lub do odwołania zalecenia stosowania
ogólnych warunków umów albo wzoru umowy, nie stosuje się do tego obowiązku,
zawierając w umowie niedozwolone postanowienia umowne, podlega karze
grzywny.
§ 2. Jeżeli orzeczenie sądu, o którym mowa w § 1, dotyczy
przedsiębiorcy nie będącego osobą fizyczną, odpowiedzialność przewidzianą w § 1
ponosi osoba kierująca przedsiębiorstwem lub osoba upoważniona do zawierania
umów z konsumentami."
Art. 21. Przepisy art. 1-17 oraz art. 18 pkt 1-5
stosuje się do umów zawartych i nie wykonanych w dniu wejścia w życie
ustawy.
Art. 22. Przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za
szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie stosuje się, jeżeli produkt
został wprowadzony do obrotu krajowego przed dniem wejścia w życie
ustawy.
Art. 23. Do czasu wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 18
pkt 7, zachowuje moc rozporządzenie wydane na podstawie art. 384 Kodeksu
cywilnego, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.
Art. 24. Ustawa wchodzi w
życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
________
1) Niniejsza
ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich:
1) dyrektywy 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w
sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw
członkowskich dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe (Dz. Urz. WE L
210 z 7.08.1985), zmienionej dyrektywą 1999/34/WE (Dz. Urz. WE L 141 z
4.06.1999),
2) dyrektywy 85/577/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie
ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem
przedsiębiorstwa (Dz. Urz. WE L 372 z 31.12.1985),
3) dyrektywy 93/13/EWG z
dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
(Dz. Urz. WE L 95 z 21.04.1993),
4) dyrektywy 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r.
w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość (Dz.
Urz. WE L 144 z 04.06.1997).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii
Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez
Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych
aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.(9)